اسطورگان | استن لی‍ـStan Lee

توسط : در تاریخ : شنبه, ژوئن 28th, 2014

در راستای معرفی جامع داستان‌ها و کاراکترهای معروف این‌بار بخش جدیدی از این سری را با نام اسطورگان که به معرفی طراحان و نویسندگان بزرگ دنیای کمیک اختصاص دارد برایتان آماده کرده‌ایم. بخش اول مربوط به زندگینامه یکی از بزرگترین و محبوبترین اسطوره‌های این صنعت یعنی استن لی است. امید است زندگی این اسطوره‌ها الهام‌بخش موفقیت‌های پیش رویتان در زندگی باشد.


استن لی Stan Lee

استن لینام کامل: استنلی مارتین لیبر (Stanley Martin Lieber)

ملقب به: استن لی (Stan Lee)

تاریخ تولد: ۲۸ دسامبر ۱۹۲۲ (۹۱ ساله)

محل تولد: منهتن، نیویورک، ایالت متحده، آمریکا

شغل: نویسنده، سردبیر، ناشر، تهیه‌کننده، بازیگر، صداپیشه، مجری تلویزیون

همکاران مهم: جک کربی، استیو دیتکو، جو سیمون

کاراکتر‌های شاخص خلق شده: X-Men , Avengers , Daredevil , Fantastic Four , Hulk , Iron Man , Spider-Man , Thor


Stan_Lee_1975_cropped

تصویری از لی در سن ۵۳ سالگی

در ۲۸ دسامبر سال ۱۹۲۲ بود که در تقاطع خیابان نود و هشتم و وست‌اِند در شهر نیویورک کودکی به نام استنلی مارتین لیبر به دنیا آمد. پدر و مادر سرافراز ولی فقیر این پسر، جک و سیلیا لیبر، مهاجران رومانیایی بودند و پسر آن‌ها بعدها بر زندگی فرهنگی مردمان کره زمین تاثیری بزرگ گذاشت. سختی‌ها و مشقت‌های این خانواده برای مهاجرت به آمریکا و پرورش فرزندانشان در دوران رکود بزرگ آمریکا، به راستی نتیجه قابل توجهی برجای گذاشت. هرچند که تلاش‌ها و کار سخت آن‌ها در زمان خود غیرمهم به نظر می رسید، اما این پدر و مادر پسری را تربیت کردند که توانست بدون آن‌که محدودیت‌های موجود مانعی در سر راه وی ایجاد کنند، پرورش یابد. روش تربیت توام با علاقه و تشویق آن‌ها، در رشد قوه تخیل و جادوگری خلاقانه استنلی نقشی محوری داشت تا بتواند واقعیت‌های خشن زندگی را برای چندین نسل از خوانندگان ملایم‌تر جلوه دهد.

استنلی جوان از نعمت داشتن مادری برخوردار بود که او را تشویق به کتاب خواندن می‌کرد و هرگز رویاها و تخیلات وی را خوار نمی‌شمارد. پدر استنلی در وی اخلاق کاری را القا نمود و از همان سال‌های نخست، در استنلی پایه لازم برای پرورش توانایی تولید حجم زیاد آثاری پرالهام و خلاق ایجاد گردید که بر افراد بسیاری در سراسر جهان تاثیرگذار بوده است. دوران کودکی استنلی مصادف بود با رکود بزرگ اقتصادی آمریکا که در نیویورک نیز مشهود بود. اگرچه او غرق در دنیای تخیلی، دنیایی که می‌توانست با وجود کلیه مسائل موجود در اطرافش، به آن پناه برد. می‌زیست.

استن جوان و دوچرخه‌اش!

استن جوان و دوچرخه‌اش!

دوچرخه‌ی استن به گفته‌ی دیگران بهترین دوستش بود که از نظر او کشتی‌ای فضایی تحت فرمانش و توسنی نجیب بود که برایش به شوالیه‌ای نیرومند بدل شده بود. استنلی به این دوچرخه عشق می‌ورزید، زیرا به وی احساس آزادی نه تنها برای گذر از خیابان‌های فرعی نیویورک، بلکه برای پروبال دادن به تخیلاتش می‌داد. این نوع ماجراجوریی‌های تخیلی که برای بسیاری از ما بخشی از دوران کودکی به شمار می‌آمدند برای استنلی هرگز با آغاز دوران بزرگسالی محو نشدند، بلکه به شکلی واقعی‌تر تبدیل شدند. استن با استفاده از تخیلات کودکانه خود، برخی از الهام بخش‌ترین کاراکترها و داستان‌هایی را که جهان به خود دیده است، خلق نمود. او قدرت تخیل مهارنشدنی خود را تا به امروز نیز حفظ کرده است، قدرتی که در آن هر چیزی که بتوان تصور کرد و وارد دنیای تخیلی‌اش شد، امکان‌پذیر است. استنلی نه تنها این حالت را برای خود حفظ کرده است، بلکه از طریق نوشته‌ها و کارهای خلاق خود، آتش سرد دنیاهای تخیلی و جادویی نهفته در همه ما را دوباره شعله‌ور ساخته است.

فردی که بیشترین تاثیر را بر استنلی در دوران کودکی وی در مدرسه داشت، آموزگار محبوب وی، «لئون بی. گینسبرگ Leon B. Ginsberg» بود. آقای گینسبرگ استن را در درک این مطلب یاری داد که آموختن می‌تواند فعالیتی مفرح باشد. او به استن آموخت که برای رساندن منظور خود به دیگران و برقراری ارتباط با آن‌ها، راحت‌تر است که موضوع مورد نظر را به شکلی سرگرم‌کننده و توام با شوخی در آورد. استنلی هرگز درس‌هایی را که از این آموزگار آموخت فراموش نکرد و بعدها این درس‌ها را در انجام کلیه کارهای خود به کار گرفت. (آقای گینسبرگ، امیدواریم درک کنید که تلاش‌های شما در نقش آموزگار چقدر بر این کره خاکی تاثیرگذار بوده است. تنها یکی از شاگردان شما – ممکن است شاگردان دیگری هم وجود داشته باشند – چنان از روش آموزش شما الهام گرفت که شعار شما در مورد ایجاد زنده دلی را با اضافه کردن عنصر شوخ طبعی به زندگی و تلاش‌های هنری خود به گوش جان شنید و آن را به دیگران نیز انتقال داد).

استنلی نه ساله بود که برادرش لری، تنها فرزند دیگر خانواده، متولد شد. «لری لیبر Larry Lieber» بعدها نویسنده و هنرمندی مشهور شد. استنلی در همین دوره از زندگی خود و در حالیکه پدر و مادرش با فرزند تازه به دنیا آمده سرگرم بودند، دنیای جادویی و شگفت‌انگیز تصاویر متحرک را کشف کرد. به زودی خیابان ۱۸۱ در منهتن بالا به پاتوق او تبدیل شد. در این خیابان، ۵ سینما که به فاصله سه بلوک از یکدیگر قرار داشتند، با فیلم‌های حماسی خود که هنرپیشگانی چون ارول فلین، چارلی چن، و روی راجرز در آنها بازی می‌کردند ذهن استنلی را خیره کرده بودند. استنلی بعدها گفت که رفتن به سینما یکی از بهترین کارهای قابل تصور برای او بود و او با تماشای داستان‌های کلاسیکی چون شرلوک هولمز و موبی دیک انگار که در آسمان‌ها پرواز می‌کرده. آیا هرگز استانلی در این سالن‌های سینما تصور می‌کرد که از روی داستان‌ها و کاراکترهای او زمانی بزرگترین فیلم‌های تاریخ سینما ساخته خواهد شد؟

شماره سوم کاپیتان آمریکا که اولین نوشته‌ی لی را منتشر کرد

شماره سوم کاپیتان آمریکا که اولین نوشته‌ی لی را منتشر کرد

در سن ۱۵ سالگی، استنلی تصمیم گرفت در «مسابقه بزرگترین اخبار هفته» که توسط هارولد تریبون، یکی از بزرگترین روزنامه‌های نیویورک، برگزار می‌شد شرکت کند. سردبیر این روزنامه نامه ای به استانلی نوشت و در آن به استنلی توصیه کرد که باید نویسندگی را به صورت حرفه‌ای دنبال کند. این نامه مشوق جرقه‌ی جریانی دائم از واژه‌ها از قوه تخیل بی انتهای این نویسنده پرکار شد، جریانی که تا امروز نیز ادامه دارد. تشویق پسر جوان توسط سردبیر، چنان الهام بخش بود که وی را به یکی از بزرگترین داستان‌پردازان جهان تبدیل نمود. باید توجه داشت که استانلی خود نیز اغلب نویسندگان جوان را همانطور که سردبیر وی را تشویق کرده بود، تشویق می‌کرد.

استن در طول چند سال بعد، زمانی که هنوز دوران دبیرستان را می‌گذراند، کارهای نویسندگی مختلفی از جمله نوشتن آگهی درگذشت برای یک روزنامه و نوشتن آگهی‌های تبلیغاتی برای یک بیمارستان را انجام داد. اما او به تسخیر قله‌های بلندتری نیز فکر می‌کرد و پس از فارغ التحصیل شدن از دبیرستان دوویت کلینتون، سرانجام شغلی را در شرکت انتشارات تایملی گرفت که به یکی از خویشاوندانش به نام مارتین گودمن تعلق داشت.  با آغاز به کار در این شرکت، استنلی لیبر در حالی‌که هنوز دوران نوجوانی را می گذراند، یکی از مهمترین تصمیمات دوران زندگی خود را گرفت. زیرا شرکت تایملی بعدها به شرکت مارول کمیکس تبدیل شد.

وقتی استنلی کار خود را در شرکت تایملی آغاز کرد، تنها چند نفر در بخش کمیک آن کار می‌کردند و شغل وی به انجام کارهای روزمره دفتر محدود می‌شد. در آن زمان، در بخش کمیک تنها جو سیمون، سردبیر، و جک کربی، تصویرگر، کار می‌کردند. با توسعه شرکت و زیاد شدن حجم کار، جو سیمون و جک کربی دیگر قادر به اتمام کار در مهلت مقرر نبودند و استنلی خیلی زود توانست متنی دو صفحه‌ای را تحت عنوان «انتقام خائن The Traitor’s Revenge» بنویسد. این نخستین داستانی بود که استنلی در ماه می سال ۱۹۴۱ منتشر کرد و در شماره سوم کاپیتان آمریکا چاپ شد. نخستین اسکریپت واقعی استنلی نیز در فاصله کوتاهی پس از این داستان در شماره ۵ کاپیتان آمریکا در تاریخ آگوست ۱۹۴۱ تحت عنوان «شکارچی عنوان، خبرنگار بیگانه Headline Hunter, Foreign Correspondent» چاپ شد. استنلی با اینکه تازه دبیرستان را تمام کرده بود، اکنون به نویسنده‌ای تمام عیار تبدیل شده بود که کتاب‌هایش به چاپ می‌رسید.

تصویر جک کربی و استن لی(پایین، سمت چپ) بروی جلد شماره 10 کمیک Fantastic Four

تصویر جک کربی و استن لی(پایین، سمت چپ) بروی جلد شماره ۱۰ کمیک Fantastic Four

استنلی در آغاز نوشتن،  از نام‌های مستعار زیادی استفاده کرد، از جمله اس.تی. انلی، استن مارتین، نیل نتز، و استن لی. از آنجا که نام استن لی به صورتی غالب در فهرست اسامی بسیاری از انتشارات ظاهر شده بود، سرانجام استنلی این نام را برای خود انتخاب کرد و دیگر نام‌های مستعار را کنار گذاشت. در واقع نام مستعار استن لی چنان مشهور شد که وی بعدها نام خود را به طور قانونی از «استنلی مارتین لیبر» به «استن لی» که اکنون در سراسر جهان شناخته شده است، تغییر داد.

در بیوگرافی کوتاه حاضر، عمداً بر سال‌های کودکی و نوجوانی استن لی تأکید شده است تا بدین‌وسیله نشان داده شود که چگونه برخی از رویدادهای دوران کودکی وی، انگیزه لازم برای الگوهای پایه و ویژگی کاراکترها را در این نویسنده برای خلق آثاری که در حال حاضر (و احتمالاً در هرزمان دیگری) بیشترین میزان انتشار را دارند، واداشته است.

استن لی نوشتن را از سال‌های اولیه زندگی خود آغاز کرد و هرگز این کار را متوقف نکرده است. سرانجام نیروی خلاق وی شرکت مارول کمیکس را به بالاترین سطح در این صنعت ارتقا داد و آن را به شرکت غول پیکر امروزی تبدیل ساخت.

همکاری استن لی با شرکت مارول کمیکس به شش دهه می‌رسد و استن لی علاوه بر آفرینش‌های بی‌شمار خود، تصدی‌گری سمت‌هایی چون نویسنده ارشد، کارگردان هنری، سردبیر ارشد، ناشر و رئیس هیئت مدیره مارول را عهده‌دار بوده است. استن لی در حال حاضر رئیس هیئت مدیره بازنشسته شرکت مارول و تهیه‌کننده اجرایی فیلم‌های کنونی این شرکت است. اوتاکنون در تمامی فیلم های اقتباسی مارول نقش کوتاه و چند ثانیه‌ای را داشته است. او کاراکترهای بیشماری را برای مارول خلق کرده اما براساس مصاحبه‌ها و صحبت‌هایش از اسپایدرمن طرزی دیگر یاد می‌کند.


حجت مزارعی

کپی‌رایت © ۲۰۱۴ فانتزیِ کمیک
هرگونه کپی‌برداری بدون ذکر منبع مجاز نمی‌باشد.